Gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, ustawodawca przewidział specjalny mechanizm pociągnięcia do odpowiedzialności członków zarządu. Zgodnie z art. 299 Kodeksu spółek handlowych, w takiej sytuacji członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za zobowiązania spółki. Oznacza to, że wierzyciel może wyegzekwować swoje roszczenie od członków zarządu spółki.
Odpowiedzialność wynikająca z art. 299 KSH ma kilka istotnych cech:
● powstaje dopiero wtedy, gdy egzekucja przeciwko spółce nie przyniesie zaspokojenia wierzyciela,
● jest następstwem bezprawnego i zawinionego zaniechania niezgłoszenia przez członków zarządu wniosku o upadłość spółki w odpowiednim terminie,
● posiada osobisty oraz nieograniczony charakter, który oznacza, że członkowie zarządu odpowiadają całym swoim majątkiem za zobowiązania zaciągnięte przez spółkę.
Co należy zrobić, aby skutecznie skorzystać z regulacji przewidzianej w art. 299 KSH?
Po uzyskaniu postanowienia o umorzeniu egzekucji należy skierować pozew przeciwko ustalonym członkom zarządu spółki. Aby powództwo oparte na art. 299 KSH miało szansę powodzenia, wierzyciel (Powód) powinien wykazać, iż Pozwany sprawuje bądź sprawował funkcję członka zarządu w okresie, w którym powstał obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki a także, że Pozwany tego obowiązku nie dopełnił. Ponadto Powód musi wykazać istnienie roszczenia, które w praktyce sprowadza się do konieczności posiadania tytułu wykonawczego przeciwko spółce. Ostatnią z niezbędnych przesłanek jest wykazanie bezskuteczności egzekucji z majątku spółki.
Opisywany przepis kodeksu spółek handlowych przewiduje też okoliczności, w których członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności. Mowa o tzw. przesłankach egzoneracyjnych, których spełnienie oznacza, że członek zarządu może uniknąć odpowiedzialności przewidzianej w kodeksie spółek handlowych. W praktyce oznacza to, że pozwany członek zarządu musi wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości, albo że w tym samym czasie wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego lub o zatwierdzeniu układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu. Alternatywnie, członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy, albo że mimo braku złożenia takiego wniosku oraz niewszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego lub niezatwierdzenia układu wierzyciel nie poniósł szkody.
Jeżeli egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna i pojawia się pytanie, co dalej - zapraszamy do kontaktu. Pomożemy ocenić sytuację i sprawdzić, czy możliwe jest skuteczne dochodzenie należności bezpośrednio od członków zarządu.