Wyrok TSUE w sprawie C-70/25: Co oznacza nowe orzeczenie dla banków i klientów przy nieautoryzowanych transakcjach?

Rynki finansowe i bankowość elektroniczna od dawna zmagają się z pytaniem, kto i w jakim zakresie ponosi odpowiedzialność za nieautoryzowane transakcje płatnicze. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 15 października 2026 r. w sprawie C-70/25 wnosi istotne doprecyzowanie zasad rozliczania strat między bankiem a klientem.

1. Dwa etapy rozliczenia: Najpierw natychmiastowy zwrot

Kluczowym wnioskiem z orzeczenia TSUE jest ścisłe rozdzielenie procesu na dwa oddzielne etapy:

1. Zasada szybkiej rekompensaty (art. 73 dyrektywy PSD2) – bank ma obowiązek bezzwłocznego zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji (zgodnie z przepisami krajowymi – najpóźniej do końca następnego dnia roboczego).
2. Ostateczny podział odpowiedzialności (art. 74 dyrektywy PSD2) – ewentualne późniejsze dochodzenie roszczeń od klienta, jeżeli dopuścił się on rażącego niedbalstwa.

Bank nie może odmówić pierwotnego zwrotu środków, powołując się jedynie na zarzut rażącego niedbalstwa ze strony klienta. Jedynym wyjątkiem, kiedy bank ma prawo wstrzymać zwrot, jest sytuacja, w której posiada udokumentowane podejrzewanie oszustwa ze strony samego klienta i pisemnie zawiadomi o tym organy ścigania.

2. Klient nadal odpowiada za rażące niedbalstwo

Dla konsumentów i użytkowników usług płatniczych kluczowa informacja brzmi: obowiązek wstępnego zwrotu środków przez bank nie oznacza zwolnienia klienta z odpowiedzialności za własne błędy.

• Brak limitu 50 euro przy rażącym zaniedbaniu: Jeżeli klient dopuści się rażącego niedbalstwa (np. udostępni poufne dane uwierzytelniające lub nie zgłosi niezwłocznie ich utraty), ponosi odpowiedzialność w pełnej wysokości powstałej szkody. Standardowy limit odpowiedzialności klienta w wysokości 50 euro w takim przypadku go nie chroni.
• Roszczenie zwrotne banku: TSUE wprost potwierdził, że po dokonaniu zwrotu środków bank ma prawo żądać od klienta pokrycia całej straty wynikającej z jego rażącego zaniedbania.

3. Ciężar dowodu i rola sądów krajowych

Samo ustalenie, czy w konkretnym przypadku doszło do rażącego niedbalstwa, pozostaje sprawą otwartą i zależy od dowodów:

• To bank musi udowodnić niedbalstwo: Zgodnie z art. 72 ust. 2 dyrektywy PSD2, ciężar wykazania rażącego niedbalstwa płatnika spoczywa na dostawcy usług płatniczych (banku).
• Ocena incydentu należy do sądów krajowych: TSUE w swoim wyroku nie przesądził automatycznie, czy np. wpisanie loginu i kodu SMS na fałszywej stronie phishingowej zawsze stanowi rażące niedbalstwo. Ostateczna ocena stanu faktycznego i zebranego materiału dowodowego zawsze należy do sądu krajowego.

Wyrok TSUE C-70/25 układa relacje między bankiem a klientem w jasną sekwencję chronologiczną: najpierw następuje płynny zwrot środków klientowi, a dopiero później dochodzenie ewentualnych roszczeń przez bank. Dla klientów oznacza to większe bezpieczeństwo płynności finansowej tuż po incydencie, lecz nie zwalnia ich z zachowania najwyższej ostrożności przy korzystaniu z bankowości elektronicznej. 

Wróć